Vatandaşlık maaşında yeni detaylar! Gelir sınırı, destek kalemleri ve başvuru planı

Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için hazırlanan taslağın ayrıntıları ortaya çıktı. Sabah’ın haberine göre sistemde, hane gelirinin 23 bin 552 TL’nin altında olması temel kriterlerden biri olarak değerlendiriliyor.

İlk etki analizinde yaklaşık 2,5 milyon haneye toplam 1,5 trilyon TL destek öngörülürken, ilk ödemelerin 2027 yılının ilk çeyreğinde başlaması hedefleniyor. Ancak sistem henüz yürürlüğe girmiş değil ve uygulama için yasal düzenleme sürecinin tamamlanması gerekiyor.

Vatandaşlık maaşı kimlere verilecek?

Taslak çalışmaya göre GETAD, geliri belirlenen seviyenin altında kalan ihtiyaç sahibi hanelerin ekonomik olarak desteklenmesini amaçlıyor.

Sistemde aynı hanede yaşayan kişilerin toplam gelirinin dikkate alınması planlanıyor. Taslakta 23 bin 552 TL, değerlendirmede esas alınacak gelir sınırı olarak öne çıkıyor.

Destek tutarlarının ise her hane için aynı olması beklenmiyor. Gelir seviyesi, barınma koşulları, çocuk sayısı ve diğer ihtiyaçların dikkate alınarak kademeli bir yardım modeli oluşturulması planlanıyor.

Kira, elektrik, doğalgaz ve gıda desteği gündemde

Yeni sosyal destek modelinin yalnızca nakit ödemeden oluşması öngörülmüyor.

Taslakta kira, elektrik, doğalgaz, barınma, yakacak, çocuk ve gıda yardımı gibi farklı destek kalemlerinin yer alması planlanıyor.

Bölgesel ihtiyaçların da değerlendirmeye alınması hedefleniyor. Buna göre İstanbul gibi büyükşehirlerde kira desteğinin, Erzurum, Sivas, Ardahan ve Kars gibi soğuk iklime sahip illerde ise doğalgaz ve enerji desteğinin öne çıkabileceği belirtiliyor.

Binlerce işletmeye milyonlarca liralık katkı.. Başvuru tarihini kaçırmayın

İçeriği Görüntüle

Kırsal bölgeler ile büyükşehirlerin çevresindeki yerleşimlerde gıda yardımına ağırlık verilmesi de taslakta değerlendirilen seçenekler arasında.

Emekliler de yararlanabilecek

Taslağa göre emeklilerin de GETAD kapsamında destek alabilmesi öngörülüyor.

Ancak emekli olmak tek başına destek almaya yeterli olmayacak. Hanenin toplam geliri ve ihtiyaç durumu değerlendirmede esas alınacak.

Taslakta, 23 bin 552 TL emekli maaşı alan ve başka geliri bulunmayan, kirada yaşayan bir kişinin kira desteğinden yararlanabilmesi üzerinde de duruluyor. Bu örnek, gelir sınırının uygulanmasına ilişkin ayrıntıların henüz tamamen netleşmediğini gösteriyor.

Gelir tespiti kamu kayıtları üzerinden yapılacak

İhtiyaç sahibi hanelerin belirlenmesinde kapı kapı gelir araştırması yerine kamu kurumlarının mevcut verilerinden yararlanılması planlanıyor.

Bu kapsamda SGK kayıtları, gelir idaresi verileri, banka hesap hareketleri, tapu bilgileri ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarındaki kayıtların değerlendirilmesi öngörülüyor.

Hanenin maaş geliri, kira gideri, çocuk sayısı, tek başına yaşama durumu ve sürekli desteğe ihtiyaç duyup duymadığı da inceleme kapsamına alınacak.

Yaşlı ve bakıma muhtaç kişiler öncelikli gruplar arasında

Taslakta yaşlılar, sürekli hastalığı bulunanlar ve bakıma muhtaç kişiler öncelikli destek grupları arasında gösteriliyor.

Yeni modelle düşük gelirli ailelerle birlikte bu grupların sosyal destek kapsamının genişletilmesi hedefleniyor.

Başvurular e-Devlet üzerinden alınabilir

Taslağa göre vatandaşlık maaşı başvurularının e-Devlet ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları üzerinden alınması planlanıyor.

Başvuruların merkezi elektronik sistem üzerinden belirlenen kriterlere göre değerlendirilmesi öngörülüyor. Ancak başvuru ekranı henüz açılmadı ve kesin başvuru tarihi açıklanmadı.

Ödemeler özel kartta toplanabilir

Sistem kapsamında destek almaya hak kazanan vatandaşlar için özel bir kart çıkarılması da planlanan uygulamalar arasında.

Yardımların bu kartta toplanması, destek tutarının bir bölümünün nakit olarak çekilebilmesi ve temel ihtiyaçların kart üzerinden karşılanabilmesi öngörülüyor.

Kartın kullanım şartları, nakit çekim limiti ve indirim sistemine ilişkin ayrıntılar henüz kesinleşmedi.

Geliri artanların desteği kesilebilecek

Taslakta destek alan hanelerin gelir durumunun her ay yeniden kontrol edilmesi planlanıyor.

Geliri belirlenen sınırın üzerine çıkan hanelerin programdan çıkarılması ve yardımların ihtiyaç sahibi ailelere yönlendirilmesi hedefleniyor.

İlk ödemeler 2027’nin ilk çeyreğinde hedefleniyor

Planlamaya göre uygulamanın önce belirli pilot illerde başlatılması öngörülüyor. Pilot illerin Aralık 2026’ya kadarbelirlenmesi, ilk ödemelerin ise 2027 Ocak-Mart döneminde yapılması hedefleniyor.

Pilot uygulamanın ardından sistemin 2027 yılı içinde Türkiye geneline yaygınlaştırılması planlanıyor. Pilot iller ve kesin ödeme tarihleri ise henüz açıklanmadı.

GETAD’ın hayata geçirilebilmesi için hazırlıkların tamamlanmasının ardından düzenlemenin TBMM’ye sunulması ve yasal sürecin sonuçlanması gerekiyor.