Next
8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olduğu için Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan çalışanlar için kademeli emeklilik modeli gündeme geldi. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına sunulan öneride, sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşının kademeli olarak belirlenmesi isteniyor.
Modelde kadınlar için 43-51, erkekler için ise 45-53 yaş arasında değişen emeklilik yaşları öneriliyor. Yaş şartının yanı sıra gerekli prim gün sayısının da sigorta başlangıç tarihine göre basamaklı biçimde düzenlenmesi talep ediliyor.
Kademeli emeklilik modeli nedir?
Kademeli emeklilik talebinin temelinde, sigortalılık başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşının ve gerekli prim gün sayısının belirli basamaklarla artırılması bulunuyor.
Bu sistemde yaş şartının tamamen kaldırılması yerine, çalışanların ilk sigortalı oldukları tarihe göre farklı emeklilik koşullarına tabi tutulması öneriliyor.
Kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaştan başlıyor
Gündeme getirilen modellerde 1999-2000 yılları arasında sigortalı olan kadınların 43, erkeklerin ise 45 yaşından itibaren emekli olabilmesi talep ediliyor.
Sigorta başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşının da kademeli olarak yükselmesi öngörülüyor. Öneride kadınlar için 43-51, erkekler için 45-53 yaş aralığı öne çıkıyor.
EYT ile arasındaki temel fark yaş şartı
EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olan ve diğer koşulları sağlayan çalışanlar açısından yaş şartı kaldırılmıştı.
Kademeli emeklilik talebinde ise yaş şartının tamamen kaldırılması yerine, sigortalılık başlangıç tarihine göre daha düşük bir yaştan başlayıp aşamalı olarak yükselen bir sistem oluşturulması isteniyor.
Özellikle 8 Eylül 1999 tarihini bir gün, birkaç ay veya birkaç yıl farkla geçerek EYT kapsamı dışında kalan çalışanlar, iki dönem arasındaki emeklilik şartlarının kademeli bir modelle birbirine yaklaştırılmasını talep ediyor.
Model Bakanlığa sunuldu
EMADDER, hazırladığı kademeli emeklilik çözüm önerisini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına iletti. Dernek yönetimi, Ağustos 2026'da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile yaptığı görüşmede, EYT kapsamı dışında kalan çalışanların taleplerini ve hazırlanan modeli aktardı.
Dernek, önerdiği modelin yaklaşık 4,5 milyon çalışanı kapsayabileceğini belirtiyor. Modelde yaş ve prim koşullarının sigorta başlangıç tarihine göre basamaklı şekilde belirlenmesi öngörülüyor.
Henüz yasalaşmış bir düzenleme bulunmuyor
Kademeli emeklilik konusunda dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, söz konusu modelin henüz yürürlüğe girmiş bir yasal düzenleme olmaması.
Kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaştan başlayan ve sigorta başlangıç tarihine göre yükselen yaş şartları, EMADDER tarafından önerilen model kapsamında bulunuyor. Bu nedenle 43-53 yaş aralığında emeklilik şu aşamada yürürlükte olan bir hak niteliği taşımıyor.
Kademeli emekliliğin uygulanabilmesi için yasal düzenleme yapılması gerekiyor. Modelin yaklaşık 4,5 milyon çalışanı kapsayacağı yönündeki bilgi de EMADDER'ın açıklamasına dayanıyor.
Kademeli emeklilik talebi devam ederken, modelin sosyal güvenlik sistemi ve kamu maliyesi üzerindeki olası etkileri de tartışılıyor. Herhangi bir düzenlemenin hayata geçip geçmeyeceği konusunda ise hükümet ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından açıklanmış resmi bir takvim bulunmuyor.
