Ortadoğu’da dengeleri altüst eden gelişme sonrası İran’da tarihi bir süreç başladı. İran Devlet Televizyonu, ABD ve İsrail’in düzenlediği geniş çaplı askeri operasyonun ardından ülkenin dini lideri Ali Hamaney’in hayatını kaybettiğini duyurdu. Açıklamada, “İslam Devrimi’nin lideri şehadete ulaştı” ifadeleri kullanıldı.
40 Günlük Yas, Ülke Genelinde Tatil
Hamaney’in ölüm haberinin ardından İran genelinde 40 gün ulusal yas ve 7 gün resmi tatil ilan edildi. Başkent Tahran başta olmak üzere birçok şehirde vatandaşlar sokaklara inerken, güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı.
Gözler Yeni Rehberin Kim Olacağına Çevrildi
37 yıllık liderliğin sona ermesiyle birlikte en kritik soru gündeme geldi: İran’ın yeni dini lideri kim olacak? Özellikle yeni ismin Batı ile ilişkilerde nasıl bir çizgi izleyeceği merak konusu.
İran kulislerinde 8 isim öne çıkıyor:
- Gulam Hüseyin Muhsini Ejei – Yargı Erki Başkanı
- Ali Rıza Arafi – Anayasayı Koruyucular Konseyi üyesi
- Sadık Laricani – Eski Yargı Erki Başkanı
- Hasan Humeyni – Devrimin kurucu liderinin torunu
- Hasan Ruhani – Eski Cumhurbaşkanı
- Seyyid Müçteba Hamaney – Hamaney’in oğlu
- Hüseyin Buşehri – Üst düzey din adamı
- Muhsin Araki – Uzmanlar Meclisi üyesi
Listede hem güçlü yargı figürleri hem de Hamaney ailesine mensup isimlerin bulunması dikkat çekiyor.
Süreç Nasıl İşleyecek?
İran Anayasası’na göre yeni dini lideri, halk tarafından seçilmiş din âlimlerinden oluşan Meclis-i Hobregan belirleyecek. Tahran’da toplanacak meclis, yeni “Veliyy-i Fakih”i tek oturumda seçebileceği gibi süreci birkaç güne de yayabilecek. Kararın alındığı gün kamuoyuna açıklanması bekleniyor.
Geçiş Sürecinde Yönetim
Yeni lider belirlenene kadar anayasal yetkiler, Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı ve Yargı Erki Başkanı’ndan oluşan üçlü konsey tarafından kullanılacak.