Yıllarca dükkanının kepengini sabahın köründe açan, primini ödemek için dişinden tırnağından artıran ancak EYT trenini kaçıran esnafın gözü kulağı SGK'dan gelecek bu haberlerdeydi. Emeklilik hayalleri 9000 gün prim engeline takılan Bağ-Kur'lular için umutlar bitti derken, Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş köşe yazısında adeta can suyu olacak o formülü paylaştı. Umutsuzluğa kapılan milyonlarca vatandaş için yaş şartı aranmaksızın 1.800 günle emekli olmanın yolu resmen gösterildi.
YAŞ ŞARTSIZ EMEKLİLİĞİN KİLİT NOKTASI NE?
Milyonlarca Bağ-Kur'lu emeklilik için gün sayarken, malulen emeklilik hakkı sistemin içinde adeta gizli bir hazine gibi köşede duruyor. Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre, bu haktan yararlanabilmenin temel kuralı oldukça net. Çalışma gücünü veya meslekte kazanma gücünü en az yüzde 60 oranında kaybettiğini SGK Sağlık Kurulu raporuyla belgeleyenler bu kapsama alınıyor. Hastane koridorlarında şifa arayan vatandaşın, yaşa takılmadan maaşa bağlanabilmesi için üç şarta aynı anda sahip olması gerekiyor: En az 10 yıllık sigortalılık süresi ile 1.800 gün prim ve SGK'ya genel sağlık sigortası dahil hiçbir prim borcunun bulunmaması. Eğer sigortalı başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul ise, 10 yıllık sigortalılık süresine dahi bakılmadan sadece 1.800 gün primle işlemler tamamlanıyor.
HASTANEYE SEVK İÇİN DÜKKANI KAPATMAK ŞART MI?
Esnafın kafalar karışık bir şekilde en çok sorduğu Dükkanı kapatmam mı gerekiyor? sorusu da yanıt buldu. SGK mevzuatındaki o ince detaya değinen Karakaş, "maluliyet tespiti için sevkinizi yaptırırken sigortalılığınızı sonlandırmanıza gerek yok. Faaliyetiniz devam ederken hastaneye sevk alabilirsiniz. Sadece emekli aylığının bağlanması aşamasında iş yerini kapatmanız veya devretmeniz istenir" ifadelerini kullandı. Böylece vatandaşın sağlık raporu alırken ticari faaliyetinden geri kalmayacağı ve mağduriyet yaşamayacağı vurgulandı.
STATÜ DEĞİŞİRSE MAAŞ NASIL BAĞLANACAK?
Başvuru sürecinde SSK (4/1-a) ile Bağ-Kur (4/1-b) arasında statü değişikliği yaşayanların durumu da netleştirildi. Uzman Karakaş, malullük tespiti sürecinde sigortalının statüsünün değişmesi durumunda, aylık tahsisin talep tarihindeki son statüye göre bağlanacağını kaydetti. Malullük durumunun tespitinde her iki statü arasında fark bulunmadığı, SGK sağlık kurulundan yeni statüye göre sıfırdan bir değerlendirme istenmeyeceği ifade edildi. Tahsis talebinden sonra yeniden uzun vadeli sigorta kollarına tabi sigortalılığın bulunması ve kişinin malul sayılması halinde ise talebin geçersiz sayılacağı dikkat çekildi. Öte yandan köy ve mahalle muhtarlarının durumuna da özel bir parantez açan Karakaş, "Köy ve mahalle muhtarlarının malullük aylığı alabilmesi için görevlerinden istifa etmeleri zorunludur. Tarım Bağ-Kur’luları ise ziraat odası kayıtlarını kapatmalı veya muafiyet belgesi almalıdır" dedi.
