Mübarek Ramazan ayında oruç ibadetini eksiksiz yerine getirmek isteyenler, karşılaştıkları çeşitli durumlar karşısında dinî hükümlerin ne olduğunu araştırıyor. Bu araştırmaların başında ise ağız ve diş sağlığıyla ilgili konular geliyor. Özellikle diş kanaması, diş fırçalama gibi eylemlerin orucu geçersiz kılıp kılmadığı, oruç tutanların en çok sorduğu sorular arasında yer alıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı, bu hassas konularda vatandaşları aydınlatarak, orucun temel prensiplerini ve hangi hallerde bozulacağını net bir şekilde ortaya koydu.
DİŞ KANAMASI ORUCU BOZAR MI? DİYANET'İN AÇIKLAMASI NE?
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın açıklamasına göre, diş kanaması tek başına orucu bozmaz. Ancak, ağızdan gelen kanın tükürükle karışma oranı önem taşır. Eğer çıkan kan, tükürüğe eşit veya ondan daha fazla bir miktarda ise ve bu karışım yutulursa, oruç bozulur ve sonrasında kaza edilmesi gerekir. Kanın tükürükten daha az miktarda olması durumunda ise oruç bozulmaz, bu durum dikkate alınmaz.
ORUCU BOZAN ŞEYLER NELERDİR? YEME, İÇME VE CİNSEL İLİŞKİ DIŞINDA NELER ORUCU GEÇERSİZ KILAR?
Orucun ana prensibi, yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak durarak nefsi bu arzulardan mahrum bırakmaktır. Bu nedenle, oruçlu iken bu temel yasaklara uymamak veya bu anlama gelen davranışlarda bulunmak orucu bozar. Yemek ve içmek kavramı, sadece gıdaları değil, alışılagelen her türlü yiyecek ve içeceği kapsar. Sigara, nargile gibi keyif verici tütün ürünleri, uyuşturucular ve bağımlılık nedeniyle alınan diğer tüm maddeler de oruç yasakları kapsamına girer. Ayrıca, herhangi bir sebeple ağız yoluyla alınan ilaçlar da orucu bozan durumlar arasında sayılır.
NİKOTİN BANDI KULLANMAK ORUCU BOZAR MI?
Diyanet'in açıklamasına göre nikotin bandı kullanmak orucu bozmaz. Orucu bozan temel kurallar; vücuda normal yollarla giren maddeler ve cinsel ilişkidir. Vücuda dışarıdan sürülen yağlar, merhemler gibi maddeler deri üzerindeki gözenekler ve kılcal damarlar aracılığıyla emilerek kana karışır. Ancak bu emilim süreci oldukça yavaş ve miktarı çok azdır. Bu tür bir işlem, yeme, içme veya beslenme olarak kabul edilmez, bu sebeple oruca zarar vermez.
ORUÇLUYKEN DİŞ FIRÇALAMAK CAİZ MİDİR? DİYANET NE DİYOR?
Oruçlu iken boğaza su kaçırmadan ağzı çalkalamak orucu bozmadığı gibi, diş fırçalamak da orucu bozmaz. Ancak, diş macunu, misvak parçaları veya suyun istem dışı boğaza kaçması durumunda oruç bozulur. Bu ihtimali göz önünde bulundurarak, dişlerin imsak vaktinden önce ve iftardan sonra fırçalanması daha uygun bir davranış olarak tavsiye edilir.
ORUCU BOZUP SADECE KAZAYI GEREKTİREN DURUMLAR HANGİLERİDİR? KEFFÂRET GEREKTİRMEYEN HALLER NELER?
Bazı durumlar orucu bozar ancak sadece kaza edilmesini gerektirir, keffâret (büyük kefaret) yükümlülüğü getirmez. Bunlar arasında yolculuk veya hastalık gibi meşru bir mazeretle bozulan oruçlar yer alır. Ayrıca, abdest alırken istem dışı boğaza su kaçması gibi kasıt olmadan yeme-içme eylemleri de sadece kazayı gerektirir. Beslenme amacı taşımayan, yenilmesi ve içilmesi alışılagelmemiş veya insan doğasının meyletmediği çiğ pirinç, toprak gibi maddelerin yenilip içilmesi de orucu bozar ve kaza edilmesini zorunlu kılar. Keffâret, adak ve nafile oruçlara başlan