Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulan ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinesinde yürütülen 'Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nde (Vatandaşlık Maaşı) detaylar netleşti. Sosyal yardımları tek bir çatı altında toplamayı hedefleyen bu yeni modelle, asgari yaşam standardının altında kalan hanelerin gelir seviyesinin yukarı çekilmesi hedefleniyor. Yapılan etki analizleri sonucunda destek tutarının 5 bin 615 TL'ye kadar çıkabileceği öngörüldü. Milyonlarca kişinin beklediği sistemin nasıl işleyeceği ve takvimin nasıl ilerleyeceği ise belli oldu.
VATANDAŞLIK MAAŞI KİMLERE VERİLECEK?
Hükümetin masasında olan çalışmaya göre, vatandaşlık maaşından yararlanabilmek için belirli bir gelir kriterinin altında kalmak gerekiyor. Sistemin temel şartı, hane içine giren toplam gelirin asgari ücretin üçte birinden fazla olmaması üzerine kuruldu.
Buna göre, hanedeki kişi başına düşen gelir değil, eve giren toplam para dikkate alınacak. Aylık geliri 9 bin 358 TL'nin altında kalan aileler bu destekten yararlanabilecek. Geliri bu tutarın üzerinde olanlar ise kapsam dışı kalacak.
ÖDENECEK TUTAR BELLİ OLDU
Yapılan teknik çalışmalarda yardım miktarının belirlenmesi için farklı senaryolar üzerinde duruldu. Asgari ücretin yüzde 15'i, 17'si ve 20'si oranlarında alternatifler değerlendirildi. Gelinen noktada en güçlü senaryo, asgari ücretin yüzde 20'sine denk gelen yaklaşık 5 bin 615 TL'lik destek paketi oldu.
Bu tutar vatandaşlara tek bir kalemde ödenmeyecek. Elektrik, doğal gaz, barınma ve yakacak yardımını içeren 'konut desteği' (yaklaşık yüzde 15) ve 'çocuk desteği' (yaklaşık yüzde 5) kalemlerinin birleşiminden oluşacak. Böylece ailenin temel ihtiyaçları devlet tarafından güvence altına alınacak.
BAŞVURULAR NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Vatandaşlık maaşı uygulaması için belirlenen takvim işlemeye başladı. Sistemin doğrudan tüm Türkiye'de değil, önce belirlenecek pilot illerde devreye alınması kararlaştırıldı. Haziran 2026'ya kadar pilot illerin seçilmesi ve ilk ödemelerin bu illerde başlaması hedefleniyor. Pilot uygulamanın başarısına göre 2027 yılında sistemin 81 ile yaygınlaştırılması öngörülüyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI BAŞVURU EKRANI AÇILDI MI?
Vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri de başvuruların nasıl yapılacağı. Yeni sistemde bürokrasiyi azaltacak devrim niteliğinde bir adım atılıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Aile Bakanlığı'nın veri tabanları entegre edilecek.
Tapu kayıtları, banka hesap hareketleri, SGK verileri ve araç sahipliği gibi bilgiler tek bir havuzda toplanacak. Böylece 'kapı kapı dolaşıp inceleme yapma' dönemi sona erecek. İhtiyaç sahipleri dijital veriler üzerinden otomatik olarak tespit edilecek. Düzenlemenin yasal altyapısı için önümüzdeki günlerde TBMM'ye kanun teklifi sunulması bekleniyor. Emeklilerin de bu tamamlayıcı destekten yararlanabileceği belirtildi.